Byliny do ogródków wodnych i na zalewane brzegi zbiorników.

                                                Rośliny do ogródków wodnych.

Grzybień, lilia wodna.
Grzybień, nazywany często nenufarem, jest ulubioną rośliną miłośników ogródków wodnych. Gatunki i grupy odmian różnią się nie tylko wyglądem kwiatów, ale i wymogami co do przestrzeni, w której żyją. Nasze gatunki krajowe (N.alba i N.candida) oraz niektóre mieszańce (N.hybrida) wymagają wody głębokiej (80-100 cm), odstępy sadzenia wynoszą tu 2,5-3 m.Rośliny te nadają się więc do większych zbiorników.

Do średniej wielkości zbiorników najlepsze będą odmiany: piękna "Chromatella" o wielkich jasnożółtych kwiatach, czysto biała "Albida" i  nadzwyczaj obficie kwitnąca różowa "Rosea" ( zdjęcie obok). Woda przy ich uprawie musi być głęboka co najmniej na 40-50 cm, sadzimy je co 1-1,5 m.

Do małych baseników, głębokości 20 - 30 cm. nadaję się odmiany karłowe, o drobniejszych kwiatach, na przykład "Pygmea Helvola" o kwiatach żółtych ( zdjęcie obok), "Pygmea Alba" kwitnąca w kolorze białym oraz pachnąca, czysto biała "Odorata Minor". Sadzimy je w basenach co 40 - 50 cm.

Grzybieńczyk wodny.
Jest uprawiany w ogródkach wodnych ze względu na bardzo dekoracyjne kwiaty, których korona barwy złocistożółtej składa się z 5 płatków długości 2,5-3 cm. Kwitnie od czerwca do września, kwiaty rozwijają się stopniowo przy czym każdy kwiat kwitnie tylko jeden dzień. Jego ciemno zielone, okrągłe z sercowatą nasadą na długi ogonek liście mają 15 cm. długości. Bylina ta rozrasta się bardzo bujnie.
Uwaga. Roślina pod ścisłą ochroną gatunkową! 

Strzałka wodna.
Nadaje się do płytkich zbiorników, gdyż w głębszych źle się rozwija. Ozdobą tej rośliny są jej trójkątne - strzałkowate liście wyrastające ponad wodę na smukłych ogonkach. Kwitnie na przełomie maja i czerwca. Jej białe, drobne kwiatki, zebrane w wiechę nie mają większej wartości zdobniczej. W sprzyjających warunkach rozrasta się bardzo silnie.


      


                                Rośliny na zabagnione brzegi zbiorników wodnych.

Kosaciec - gatunki nadwodne.
Na mokrych brzegach doskonale będzie czuł się kosaciec żółty. Jego ozdobą są szablaste, bujne liście. Do najładniejszych uprawianych odmian należą: "Supreba" o płaskich ciemnożółtych kwiatach oraz "Citrina" o kwiatach cytrynowożółtych ( zdjęcie obok).

Piękniejszy od niego jest wąskolistny kosaciec syberyjski. Najładniejsze jego odmiany to: "Caesar" o dużych ciemnofioletowych kwiatach, "Perry's Blue" jasnoniebieski o niezwykle obfitych kwiatach, "Superba" ciemnoniebieski również obficie kwitnący (na zdjęciu obok) i "Snowcrest" o kwiatach śnieżnobiałych.

Na wilgotne brzegi basenów nadaje się też piękny, ale nieco trudniejszy w uprawie kosaciec japoński, który kwitnie od końca czerwca przez lipiec.
Kosaćce najlepiej rosną w żyznej, bardzo wilgotnej glebie, w miejscach słonecznych - w półcieniu nieco słabiej kwitną. Sadzimy je co 40 - 50 cm.
Te piękne byliny powinny znaleźć przy każdym wodnym ogródku.

Kaczeniec.
Do ozdoby brzegów basenów stosuje się zwykle efektowne odmiany uprawne, o dużych pełnych i półpełnych, żółtych kwiatach. Byliny te są łatwe w uprawie i wytrzymałe na mróz. Sadzimy je co 20 - 30 cm, dużą grupą, jak najbliżej wody.
Kaczeńce dobrze rosną w żyznej ziemi przez cale lato zalanej wodą.

Niezapominajka błotna.
Wszyscy ją znają i lubią, więc prawdopodobnie nie zapomną o niej urządzając ogródek wodny. Warto poszukać odmian długo kwitnących, o większych ciemnobłękitnych kwiatach, ale zwykła, jasnobłękitna też przecież jest bardzo ładna. Sadzimy je duża kępą tuz nad wodą. Wymagania mają takie same jak kaczeńce.

Pałka wąskolistna.
Znana roślina znad stawów  i jezior. Jest bardzo dekoracyjna, lecz pasuje raczej do większych basenów, dorasta bowiem do 3 m.
Sadzimy ją w niewielkiej zwartej grupie tak, aby nie zasłaniała zbiornika. Przez całe lato brzeg zbiornika wodnego zalewamy.

Trzcina pospolita.
Jest dekoracyjna, lecz nadaje się raczej nad duże zbiorniki ze względu na wysokość. Odmiana "Striatopictus" - biało-paskowana wyrasta od 2 do 3 m. Jeżeli zbiornik wodny jest w kącie ogrodu, umieszczamy trzcinę od strony ogrodzenia. Najlepiej sadzić ją w pojemnikach bez dna, żeby zapobiec zbyt silnemu rozrastaniu.

Paprocie i trawy dekoracyjne.

Paprocie dekoracyjne.

Te piękne rośliny o lekkich "koronkowych" liściach możemy uprawiać nie wyjeżdżając do lasu, niektóre z nich można bowiem oglądać w ogrodach, nie poświęcając im więcej czasu  niż bylinom. Nawet w miejskich warunkach zostało im wiele z leśnych przyzwyczajeń: bardzo lubią cieniste miejsca i wilgotną, żyzną glebę. Najładniej będą wyglądały w grupach pod drzewami i krzewami, zwłaszcza w sąsiedztwie pierwiosnków i roślin cebulowych, a także nad wodą.

Długosz królewski.
Jedna z najpiękniejszych i najwyżej wyrastających u nas paproci - w sprzyjających warunkach osiąga nawet wysokość ponad 1,5 m. Ma listki z lekko zaokrąglonym szczytem i falisto karbowanym brzegiem. W dojrzałym stadium górna część liści przybiera barwę rdzawo-brunatną. Na stale wilgotnej ziemi rośnie dobrze nawet w słońcu.
W Polsce objęta ochrona gatunkową!

Narecznica samcza.
Najpospolitsza z naszych leśnych paproci, mało wymagająca i bardzo dekoracyjna. Wyrasta do wysokości 1 m. Można ją sadzić pod drzewami i krzewami, a więc tam, gdzie niewiele roślin się udaje. Liście ma duże i pierzaste, ciemnozielone od wiosny do jesieni. Dobrze rośnie na glebach lekkich, próchnicznych i to nie tylko w cieniu, ale i w słońcu.
Uwaga. Roślina trująca - najbardziej kłącza!

Wietlica samicza.
Wyrasta najwyżej do 1 m. Jej jasno zielone liście wyrastają lejkowato, zebrane w rozetki na poziomym kłączu. Ma krótki, żółtawy lub czerwonawy ogonek liściowy. Blaszki liściowe są pierzaste, krótkoogonkowe, o zarysie długo-lancetowatym.
Tę paproć, o delikatnym rysunku, można posadzić w miejscu dość silnie zacienionym.

Pióropusznik.
Paprocie te charakteryzują piękne pióropusze jasnozielonych liści. Jest to roślina z krótkim kłączem, z którego wyrastają pojedyncze, podwójnie pierzaste liście. Są one lancetowate w zarysie i mocno zwężają się ku dołowi, posiadają bardzo krótki ogonek liściowy. W sierpniu lub na początku września z wnętrza lejka wyrasta sztywny, krótszy ( do 60 cm), początkowo zielony, później ciemnobrunatny, pierzasty liść zarodnikowy, podobny do strusiego pióra. Pióropuszniki osiągają wysokość do 150 cm, dobrze rosną tylko w cieniu.
Pióropusznik jest objęty ścisłą ochroną prawną!



Trawy dekoracyjne.

Kilka kęp wysokich traw może bardzo urozmaicić ogród. Sadzimy je zwykle w pobliżu grup bylinowych lub zbiorników wodnych.

Kostrzewa olbrzymia.
Jest jedną z najpiękniejszych traw ozdobnych, ceniona ze względu na okazałe kwiatostany jak i soczystą zieleń. Wykorzystywana jest na rabaty w ogrodzie, do skrzynek i pojemników na balkonie oraz do suchych bukietów. Trawa ta najlepiej rośnie w miejscu słonecznym, ale też toleruje półcień. Dorasta do wysokości 40 - 80 cm, szczególnie efektowna jako podszycie drzew i wysokich krzewów.

Kostrzewa sina.
Niska, bo dorastająca do 20 cm wysokości,bardzo efektowna i dekoracyjna odmiana kostrzewy jest bardzo często sadzona na rabatach skalnych. Tworzy urzekające niebieskie "poduszki".

Manna paskowana.
Wyrasta wyjątkowo wysoko - w wilgotnych miejscach i sprzyjający warunkach nawet do 2 m. Jej liście, biało lub żółto paskowane, są bardzo efektowne. Rozrasta się bardzo silnie i może zagłuszyć sąsiednie rośliny. Utrzymamy ją jednak w "karbach" sadząc w pojemniku bez dna.

Mozga, angielska trawa.

Ogólnie znana i popularna roślina, zwana też "pańską trawką", o dość szerokich, żółto paskowanych liściach. Wyrasta do wysokości 1 m. Rośnie dobrze w miejscach wilgotnych, można ją posadzić na przykład przy basenie lub sadzawce. Trzeba ją jednak sadzić w pojemniku bez dna, aby hamować zbyt silne rozrastanie.

Ostnica.
Ta stepowa trawa nadaje się przede wszystkim na suche, piaszczyste i kamieniste miejsca. W maju i czerwcu pojawiają się ozdobne wiechy, złożone jak gdyby z długich białych piórek, Jest to kwiatostan zebrany w luźne i słabo rozgałęzione, o cienkich gałązkach kłosy długości do 40 cm. Ostnica dobrze znosi zarówno mrozy jak i suszę.

Byliny średnio wysokie i wysokie zimujące w gruncie - część 2.

Lilia.

W uprawie ogrodowej znajduje się bardzo dużo gatunków tych wspaniałych bylin. Nie wszystkie jednak w naszym klimacie są odporne na mróz i choroby. Dlatego najlepiej wybrać niezawodne odmiany. Oto niektóre z nich:

Lilia biała.

Powszechnie uprawiany w Polsce gatunek o kwiatach czysto białych i bardzo silnie pachnących. Kwitnie w końcu czerwca i lipcu. Dorasta do ponad metra wysokości.

Lilia królewska.
Znacznie piękniejsza od lilii białej - chociaż podobna. Kwitnie w lipcu,a w miejscach cienistych również w sierpniu. Kwiaty ma duże, wewnątrz biało-kremowe, a z zewnątrz różowe, o odurzającym zapachu.
Te dwie "szlachetne" odmiany lilii zwykle uprawiane są na kwiat cięty, choć powinny częściej być stosowane do ozdoby ogrodu. Najpiękniej wyglądają w osobnej, sporej grupie na tle wyższych krzewów lub pnączy.

Na rabaty mieszane bardziej nadają się barwne gatunki lilii:

Lilia złotogłów.

Ma drobne kwiatki w pełnej gamie kolorów od ciemnego różu do bieli. Bardzo przyjemnie pachnie. W zależności od odmiany osiąga wysokość od kilkunastu centymetrów do metra. Bardzo dobrze rośnie na stanowisku słonecznym i glebach zasadowych, próchnicznych i wilgotnych. Cebulki sadzi się pod koniec września na głębokość 10 cm.
Lilia złotogłów rosnąca w Polsce w naturalnych warunkach w Sudetach i Karpatach jest pod ścisłą ochroną!!!

Lilia bulwkowata.

Kwitnie od czerwca do lipca. Kwiaty są bardzo duże, mogą osiągać nawet 10 cm średnicy, na jednej łodyżce może być jeden lub kilka kwiatów tworzących baldachim. Kwiaty lilii bulwkowatej nie pachną. Lubi stanowisko słoneczne, glebę lekko kwaśną i wilgotną.
Roślina ta rosnąca w naturalnym środowisku jest pod ochroną!!!

Lilia tygrysia.

Osiąga wysokość od 60 do 150 cm, w zależności od odmiany. Kwiaty ma pojedyncze, charakterystycznie wygięte na zewnątrz, są intensywnie pomarańczowe i mają nakrapiane wewnętrzne strony płatków. Bardzo intensywnie pachnie. Czas kwitnienia to przełom lipca i sierpnia. Lubi żyzną, lekko kwaśną, umiarkowanie wilgotną glebę i stanowisko słoneczne. Nie lubi przesadzania.
Uwaga. Roślina trująca dla zwierząt!


Wszystkie lilie wymagają żyznej, głęboko spulchnionej gleby, raczej wilgotnej. Cebule sadzimy co 30-40 cm.Na zimę lilie należy lekko przykryć liśćmi.

Liliowiec.
Bylina znana również pod nazwą smolinosa. Jest to szczególnie cenna roślina ze względu na długowieczność i łatwość w uprawie oraz nieprzeciętną wytrzymałość na nie sprzyjające warunki.
 Bardzo ładnie wygląda zarówno na rabatach bylinowych jak i posadzony w grupach, szczególnie przy zbiornikach wodnych.  Sadzimy je w odległości 40 - 60 cm.

                                            
Łubin.

Trwałe łubiny mogą być ciekawym urozmaiceniem rabat bylinowych. Kwiaty o oryginalnych odcieniach barw białej, niebieskiej, fioletowej,różowej, żółtej,łososiowej i karminowej pojawiają się w czerwcu i lipcu. Rośliny wyrastają do wysokości 60 - 120 cm. Wymagania glebowe mają niewielkie. Lubią stanowisko słoneczne, ale kwitną też dobrze w lekkim półcieniu. Sadzimy je co 40 - 60 cm. W ciężkie zimy należy rośliny okryć, gdyż mogą przemarznąć.

Łyszczec wiechowaty, gipsówka wiechowata.
Łyszczec dodawany jest często do wiązanek letnich kwiatów. Jego drobniutkie kwiatki rozrzucone są obficie na cienkich,bardzo silnie rozgałęzionych łodygach; cała roślina wygląda bardzo delikatnie i przejrzyście. Osiąga wysokość od 40 do 80 cm. Najładniejsze są odmiany o kwiatach pełnych, czysto białych np.Bristol Fairy. Nadaje się na mniejsze rabaty bylinowe w miejscach słonecznych. Oryginalnie wygląda też posadzony pojedynczo lub po kilka na trawnikach. Łyszczec sadzimy co 70 - 100 cm.

Mak wschodni.
Trwałe maki o wyjątkowo dużych kwiatach i płomiennej czerwonej barwie , będą w maju i czerwcu atrakcją ogrodu. Znane są też mieszańce o barwach od białej do szkarłatnej, o kwiatach pojedynczych lub pełnych. Maki wyrastają na wysokość od 60 cm do 1 m. Rośliny te po przekwitnięciu zanikają i zostaje po nich do przyszłego roku puste miejsce. Jeżeli więc chcemy mieć maki w grupie bylinowej, sadzimy je obok roślin, które później te puste miejsca zasłonią (np. gipsówka, łubin, naparstnica). Maki pięknie wyglądają w oddzielnych grupach np. przy ogrodzeniu lub na trawniku. Najlepiej rosną w miejscach słonecznych, na żyznej niepodmokłej glebie. Dobrze znoszą suszę. Sadzimy je co 40 - 60 cm.

Narcyz.

Narcyzy najładniej wyglądają na trawniku, w dość dużych, nieregularnych grupach. Można je też sadzić na rabatach w połączeniu z tulipanami, pierwiosnkami itp. Najpopularniejszy jest wonny narcyz biały, kwitnący na początku maja.

Pięknym i lubianym gatunkiem jest też narcyz trąbkowy, zwany nieprawidłowo "żonkilem". Zwykle uprawiane są odmiany o całych kwiatach żółtych, różniące się głównie odcieniami. Ładne są też odmiany o białych lub kremowych płatkach i żółtej trąbce. Pięknie też prezentują się odmiany zupełnie białe lub kremowobiałe - wyglądają bardzo delikatnie.

Narcyzy wymagają żyznej, przepuszczalnej i głęboko uprawionej gleby, a także nawożenia i okrywania na zimę. Zwykłe białe narcyzy rosną nieźle nawet na zapuszczonych, starych trawnikach, jednak o wiele lepiej czują się w niezbyt zbitej murawie. Narcyzy sadzimy co 10 - 15 cm.

Nawłoć.

Ta znana i niewybredna roślina ma w ogrodzie duże zastosowanie i nadaje się nie tylko do grup i rabat bylinowych, ale można z niej tworzyć osłony i szpalery, niektóre odmiany wyrastają bowiem do 2 m. Większość nawłoci zakwita pod koniec tata i kwitnie aż do jesieni, dlatego warto je sadzić w towarzystwie astrów trwałych - bardzo ładnie się prezentują.Nawłocie wysokie sadzimy co 50 - 80 cm ( silnie się rozrastają), karłowe natomiast co 30 - 40 cm.

Ostróżka ogrodowa.
Kto lubi niebieski kolor, niech koniecznie posadzi ostróżki, mało jest bowiem bylin o tak piękyich odcieniach tej barwy - od jasnego lazuru, do ciemnego szafiru. Dzięki wysokiemu wzrostowi i obfitemu kwitnieniu tworzą wyraźny akcent w kompozycji ogrodu. Bardzo ładnie wyglądają w osobnych grupach na trawniku lub na tle białych albo różowych pnących róż. Można je też łączyć z dzielżanami o złocistych barwach lub z jastrunami. Ostróżki kwitną w czerwcu i lipcu, a niektóre powtarzają kwitnienie  we wrześniu. Wymagają żyznej, głęboko spulchnionej i niezbyt suchej gleby. Sadzimy je w miejscach słonecznych lub w półcieniu, w odstępach 50 - 80 cm.

Piwonia, peonia.
Piwonia - jedna z najefektowniejszych, a jednocześnie dość łatwych w uprawie bylin - najlepiej się prezentuje w oddzielnych grupach na tle żywopłotu lub pnączy. Najbardziej rozpowszechnione są pełnokwiatowe  odmiany piwonii chińskiej, o wielkich kulistych kwiatach. Odmiany te mają u nas najwięcej zwolenników i są głównie uprawiane na kwiat cięty.

Pojedyncze piwonie japońskie, o szlachetnych i lżejszych kształtach, znacznie bardziej nadają się do ogrodu, między innymi dlatego, że nawet przy złej pogodzie ładnie wyglądają, w przeciwieństwie do piwonii pełnokwiatowych, które po każdym deszczu kładą się na ziemi.

Efektownie wyglądają też piwonie "anemonowe" o 2-3 rzędach szerokich płatków.
Piwonie wymagają żyznej, głęboko spulchnionej i wilgotnej gleby, wymagają też nawożenia. Sadzimy je w miejscach słonecznych lub w lekkim półcieniu, co 50 - 70 cm. Nie przemarzają nawet w ciężkie zimy. Mogą rosnąć w jednym miejscu przez kilkanaście lat, należy nawet unikać przesadzania, gdyż rozrastają się bardzo powoli.

Pełnik.
Jest to jedna z najlepszych bylin nadwodnych. Kwiaty ma pełne, o pięknych ciepłych barwach od żółtej do pomarańczowoczerwonej. Pełniki sadzimy w miejscach słonecznych, co 25 - 30 cm. Wymagają gleby wilgotnej. Szczególnie dekoracyjnie wyglądają pełniki w pobliżu zbiorników wodnych, w zestawieniu z niezapominajkami.

Rudbekia.
Jest podobnie łatwa w uprawie i niewybredna jak nawłoć. Wysokie odmiany najlepiej sadzić przy ogrodzeniu, o które będą mogły się oprzeć ich długie, wiotkie łodygi (odmiana "Goldbal" dorasta do 2m, kwiaty ma pełne, ciemnożółte ). znacznie ładniejsze i bardziej przydatne na rabaty są odmiany średnio wysokie, o stożkowych środkach i odginających się ku dołowi płatkach. Rudbekia kwitnie w końcu lata i jesienią.

Serduszka, biskupie serca.

Bylina bardzo ładna, choć trochę zapomniana. Kwitnie w maju i na początku czerwca i ma nie tylko oryginalne kwiaty, ale i dekoracyjne liście. Wyrasta nawet do 80 cm. Po przekwitnięciu część nadziemna rośliny zanika. Serduszka dobrze rosną w półcieniu, lubią żyzne, dość wilgotne gleby.

Słoneczniczek szorstki.

Jedna z najwartościowszych bylin letnich, najlepiej wygląda na rabatach bylinowych z wczesnymi astrami trwałymi, floksami i nawłocią. Kwiaty o odcieniach barwy żółtej - od cytrynowej do pomarańczowej - przypominają małe słoneczniki. Bylina ta dobrze znosi lekkie, suche gleby, lecz na glebie żyznej kwitnie bardziej obficie. Może rosnąć w słońcu lub lekkim półcieniu. Sadzimy ją co 40 - 50 cm.

Tawułka.

Byliny wyrastające od 50 do 150 cm, o drobnych kwiatach zebranych w duże wiechy. Najładniejsze są mieszance o kwiatach; białych, ciemno - różowych, kremowych, łososiowych, purpurowo-czerwonych i lila. Kwitną w lipcu i sierpniu. Tawułki, choć lubią wodę, nie wymagają stałego zabagnienia, toteż możemy je sadzić nieco dalej od zbiornika wodnego. Dobrze rosną w półcieniu, a nawet w cieniu.

Tulipan.

Tulipany mają mnóstwo zwolenników i nic dziwnego, przecież cieszą nasze oczy wiosną...Możemy z nich tworzyć oddzielne grupy i rabaty, lub sadzić po kilkanaście sztuk na rabatach bylinowych w połączeniu np. z narcyzami.Do tego najodpowiedniejsze są tulipany z grupy Darwina, kwitnące w drugiej połowie maja. Kwiaty ich są duże, bardzo dekoracyjne, o szlachetnym kształcie i we wszystkich niemal barwach - od białej do czarnej.

Lubiane i interesujące są tulipany papuzie, o wyjątkowo dużych płatkach, fantazyjnie postrzępionych i pięknych barwach, często z domieszką innego odcienia lub z zielonymi wypukłymi smugami. Tulipany tej grupy gorzej wyglądają na rabatach niż z grupy Darwina, gdyż mają wiotkie szypułki i ciężkie, duże kwiaty  przeważnie zwisające.

Na rabaty mieszane najlepsze są tak zwane Tulipany botaniczne pochodzenia azjatyckiego. Kwitną bardzo wcześnie. Różnią się od tulipanów poprzednich grup wzrostem i smukłymi, zwężonymi płatkami . Kwiaty mają przeważnie barwę żółtą z czerwonym odcieniem.
Tulipany lubią żyzną, głęboko spulchnioną glebę i słoneczne miejsce, choć kwitną także w lekkim półcieniu pod drzewami lub krzewami. Cebulki sadzimy co 20 cm.

ZAWILEC JAPOŃSKI.
Pod tą nazwą uprawiane są w ogrodach zawilce kwitnące w drugiej połowie lata i jesienią. Wyrastają one nawet do 120 cm. Kwiaty mają duże, białe lub blado różowe, po ścięciu bardzo długo trzymają się w wazonach.Ich liście przypominają nieco winorośl. Nadają się na rabaty bylinowe, ale najładniej wyglądają w samodzielnych, większych grupach, w miejscach dość wilgotnych i lekko zacienionych. Sadzi się je co 30 - 40 cm. Przed nastaniem mrozów należy rośliny okryć.

ZŁOCIEŃ OGRODOWY, CHRYZANTEMA.
Złocienie można uprawiać w ogrodzie jako byliny trwałe, wymagają wówczas przykrycia na zimą, a i tak wtedy mogą wymarznąć, toteż najlepiej tworzyć z nich rabaty sezonowe. Ładną dekorację jesienną ogrodu może stanowić rabata złocieni w kilku barwach, można też sadzić je z astrami trwałymi. Wszystkie złocienie osiągają wysokość 40 - 60 cm, sadzi się je co 30 - 50 cm.

Złocień wielki, jastruń.
Roślina ta przypomina "margerytki", lecz jest znacznie większa. Wielkie kwiaty jastruni, białe z żółtymi środkami są piękne i na rabatach i w wazonach. Złocień wielki wyrasta do 1 m. Można go łączyć w grupy z makami trwałymi, ostróżkami i floksami. Kwitnie w drugiej połowie lata. Rośnie dobrze nawet na średnio żyznej piaszczysto - gliniastej glebie. Rośliny sadzimy co 30 - 40 cm.

Byliny średnio wysokie i wysokie zimujące w gruncie - część 1.

Byliny średnio wysokie i wysokie to te, które osiągają wysokość od 30 centymetrów do nawet 2 metrów.

Aster gawędka.
Należy do astrów kwitnących późnym latem i wczesną jesienią, dorasta od 40 do 80 cm. Gatunek ten wydał wiele odmian o dużych kwiatach w pięknych odcieniach, jak np. Cassubicus grandiflorus -zwarty, liliowoniebieski; Moerheim Gem -o dużych, ciemnoniebieskich kwiatach; Rotfeuer - czerwony; Max Pohling - ciemno różowy; Sonia - liliowo różowy i wiele innych.

Aster krzaczasty.
Bardzo dekoracyjny gatunek, dorastający do 50 cm, jest trwały, niewybredny, rośnie bardzo szybko. Do ładniejszych odmian tego gatunku należą:   Blue Baby - niebieski o zwartej, kulistej formie; Hebe - ciemno różowy, o drobnych, skupionych kwiatkach; Peter Harrison - intensywnie różowy oraz Snowsprite - o kwiatach dużych, pełnych, czysto białych.

 Aster nowoangielski.
Ceniony gatunek astrów późnojesiennych, dorasta do wysokości 120 -180 cm.Popularnymi odmianami są: Constance - o kwiatach w kolorze ciemno lila; Barr's Pink - o kwiatach różowych (na zdjęciu ); Roter Stern - o kwiatach karminowych oraz wiele innych o kwiatach w kolorach fioletowym i niebieskim.

Aster nowobelgijski.
Tak jak ester nowoangielski jest gatunkiem astrów późnojesiennych, dorasta do wysokości 80-120 cm. Kwitnie w kolorze białym oraz wszystkich odcieniach niebieskiego, różowego i lila. Popularne odmiany tego gatunku to: Blugitter; Heiderose oraz Little Boy Blue.


Astry trwałe nadają się na rabaty i na grupy bylinowe, z niskich odmian można też tworzyć obwódki, a wysokie stosować jako żywopłoty, oddzielające od siebie różne części lub kąciki ogrodu - w tym ostatnim przypadku sadzimy je nieco gęściej niż na rabatach.Mają nieduże wymagania glebowe, natomiast lubią stanowisko słoneczne lub tylko lekko zacienione. Odmiany wysokie sadzimy co 80-100 cm, a średniowysokie co 50-80 cm. Kwiaty można również ścinać do dekoracji mieszkań.

Dzielżan, helenium.
Jest to wysoka, silnie rosnąca bylina, kwitnąca w drugiej połowie lata i jesienią, bardzo efektowna - szczególnie ładnie wygląda w zestawieniu z niebieskimi i fioletowymi astrami wysokimi. Najpospolitszymi gatunkami są: dzielżan jesienny
(na zdjęciu) i dzielżan ogrodowy, dorastające do wysokości nawet 2 m, o dość dużych kwiatach z żółtymi płatkami i żółtymi lub brązowymi środkami.
Dzielżan nadaje się na rabaty i grupy bylinowe, bardzo ładnie też prezentuje się w wazonach.
Rośnie dobrze na każdej dość żyznej glebie, w miejscach słonecznych. Odmiany wysokie sadzimy co 50-80 cm, średnie co 40 cm.

Erigeron, przymiotno.
Tą niezwykle obficie kwitnącą byliną można uzupełnić rabaty z astrów trwałych, kwitnie bowiem w czerwcu, lipcu i sierpniu. Doskonale nadaje się na kwiat cięty, bardzo długo trzyma się w wodzie (dłużej niż astry trwałe). Najbardziej rozpowszechnionymi odmianami są: Wuppertak - o dużych półpełnych kwiatach barwy jasno-ametystowej; Elsie - długo kwitnąca o kwiatach różowych; Dunkelste Aller - o dużych, ciemno - fioletowych kwiatach i o kwiatach białych Sommerschnee.
Bylina ta ma bardzo skromne wymagania. Sadzimy ją co 35-40 cm.

Floks, płomyk.
Na rabaty i grupy bylinowe najbardziej nadaje się floks wiechowaty (zdjęcie obok), podobny do floksów jednorocznych, wyrastający od 40 do 160 cm, kwitnie od połowy lipca do połowy września. Kwiaty są często białe lub o pięknych odcieniach barw czerwonej, różowej i niebieskiej, zebrane w duże piramidalne kwiatostany.
Do piękniejszych odmian należą: Charles Curtis - intensywnie czerwona; Charles Erich Ernst - o kwiatach białych z czerwonym oczkiem; Feuerspiegel -  pomarańczowo - szkarłatna; Jules Sandeau - ciemnoróżowa; Mia Ruys - czysto biała; Le Mahdi - ciemnofioletowa oraz Sir John Falstaff - o olbrzymich wiechach kwiatów łososiowych z purpurowym oczkiem.

Ładnym gatunkiem jest też floks Arendsa - jest niższy od poprzedniego gatunku (50-80 cm), ma drobniejsze kwiaty lecz kwitnie o kilka tygodni wcześniej. Kwitnie w kolorach: białym, różowym, lila i niebieskim.
Floksy trwałe wymagają gleby żyznej,dostatecznie wilgotnej i nawiezionej kompostem, gdyż wtedy silnie rosn, obficie kwitną i są odporne na choroby. Lubią miejsca słoneczne, ale w lekkim półcieniu kwitną dłużej i barwy mają intensywniejsze.
 Sadzimy je co 50 cm. Floksy są nieco wrażliwe na długotrwałe deszcze, które niszczą ich kwiatostany.

Funkia.
Bylina sadzona głównie ze względu na piękne rozety owalnych lub  lancetowatych liści - jej dzwonkowate kwiaty, zwykle białe lub jasnolila, mają mniejszą wartość zdobniczą. Zwykle wyrasta do 50 cm; kwitnie w lipcu i sierpniu do września.
Funkia jest jedną z najbardziej trwałych i niewybrednych bylin i doskonale nadaje się do cienistych części ogrodu. Na glebie wilgotnej może rosnąć również w słońcu.
Sadzimy funkię w grupach lub na rabatach bylinowych; niższe gatunki co30 cm, wyższe co 40-60 cm.

 Kosaciec, irys.

Kosaćce są w naszych ogrodach bardzo pospolite, lecz nie cieszą się takim uznaniem, na jakie zasługują. Jest to jedna z najpiękniejszych bylin, o kształtach i barwach nie ustępujących egzotycznym storczykom. Odmiany kosaćców można dobrać tak, że będą kwitły przez 6 tygodni - od połowy maja do końca czerwca, a po przekwitnieniu dość długo zdobią ogród kępy sztywnych, mieczowatych liści. Kosaćce najładniej wyglądają w dużych grupach, często są sadzone wzdłuż ścieżek i dróg lub na rabatach.Poszczególne gatunki mają zróżnicowane wymagania.

Kosaciec bródkowy.
Odmiany tego gatunku dobrze rosną zarówno na lekkich, jak i na ciężkich glebach, oby tylko były żyzne i przepuszczalne. Nieźle znoszą suszę i silne nasłonecznienie, dobrze też czują sie w lekkim półcieniu.
Kłącza sadzimy co 50 cm.
Najpiękniejsze odmiany to: Ambassadeur; Amber; Black Douglas; El Capitano; Imperator; Sapphire; Wedgewood; Romance i wiele innych.

Kosaciec japoński.
Jest pięknym i oryginalnym, lecz rzadko uprawianym gatunkiem. Kwiaty, w wielu pięknych odcieniach barwy białej, różowej i purpurowej, ukazują się od końca czerwca przez lipiec.
Uprawa w przeciętnych warunkach niestety jest dość zawodna, wymaga on bowiem ciężkiej i żyznej gleby, wiosną i latem wilgotnej, zimą zaś suchej. Bardzo lubi słońce.
Powierzchnię między roślinami dobrze jest wyścielać obornikiem.

Krwawnik.
Ta nie wymagająca roślina, o drobnych kwiatach zebranych w baldachy, nadaje się głównie na słoneczne rabaty bylinowe, Kwitnie bardzo długo - przez całe lato i jesień.
Bardzo ładnie wyglądają pełnokwiatowe odmiany KRWAWNIKA KIELICHOWCA (zdjęcie obok) wyrastające do 80-100 cm, o białych dość dużych różyczkowatych kwiatach (np. odmiana Perry's White). Krwawniki kielichowate rosną bardzo silnie i mogą głuszyć inne rośliny.

Efektowny jest też KRWAWNIK WIĄZÓWKOWATY (zdjęcie obok) o dużych płaskich baldachach żółtych kwiatów. Najładniejsza jest odmiana 'Golden Plate'.

W ogrodach sadzi się też uprawne odmiany KRWAWNIKA POSPOLITEGO (znanego z wiejskich miedz i przydroży). Najładniejsze odmiany tej rośliny są różowe i czerwone - na przykład odmiana 'Kelvayi" - na zdjęciu obok.

Krwawniki sadzimy co 30 cm.